Tasarım koruması, bir ürünün veya ürünün bir parçasının dış görünümünü kapsar. Bu görünüm; çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme, yüzey dokusu veya süslemeden kaynaklanabilir.
Tasarım hakkı, bir ürünün teknik işlevinden ziyade nasıl göründüğünü himaye eder.
Koruma şartları
Bir tasarımın genel olarak yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde farklı bir genel izlenim uyandırması elzemdir.
Genel görsel izlenim esas itibarıyla aynı kaldığında, ufak farklılıklar yeterli olmayabilir. Tasarımcının seçenek özgürlüğü derecesi ve ilgili ürünün tabiati da bu değerlendirmeyi etkileyebilir.
Tescilli ve tescilsiz koruma
Türkiye'de tescilli bir tasarım başlangıçta beş yıl süreyle korunur ve beşer yıllık dönemler halinde en fazla 25 yıla kadar yenilenebilir. Türkiye'de kamuya ilk sunulan tasarımlar, kanuni şartların yerine getirilmesi kaydıyla, üç yıllık tescilsiz korumadan istifade edebilir.
Avrupa Birliği de tescilli ve tescilsiz tasarım koruması sağlamaktadır. Tescilli bir AB tasarımı 25 yıla kadar yenilenebilirken, tescilsiz bir AB tasarımı AB'de ilk kamuya sunulduğu tarihten itibaren üç yıl süreyle korunur.
İfşa ve başvuru stratejisi
Ürün lansmanları, sergiler, web siteleri, sosyal medya, kataloglar veya yatırımcı sunumları vasıtasıyla yapılan aleni ifşaatlar yenilik vasfını haleldar edebilir.
Bazı hukuki düzenlerde tasarımcı tarafından yapılan ifşalar için hoşgörü süreleri tanınmış olsa da bu kurallar uluslararası düzeyde yeknesak değildir. Birden fazla pazarda koruma planlandığı takdirde, ifşadan önce başvuru yapmak genellikle en emin yoldur.
Hakların telifi
Tek bir ürün, fikri mülkiyetin birkaç farklı türünü bünyesinde barındırabilir:
Teknik işlevsellik için patentler veya faydalı modeller
Görsel görünüm için tasarım hakları
İsimler ve kaynak belirticiler için markalar
Özgün çizimler, grafikler ve yaratıcı içerikler için telif hakkı
Uluslararası tasarım koruması
Lahey Sistemi, tek bir uluslararası başvuru vasıtasıyla birden fazla belirlenmiş ülkede tasarım koruması talep etmek için merkezi bir mecra sunar. Bununla birlikte, ilgili ofisler kendi ulusal veya bölgesel mevzuatları uyarınca koruma talebini inceleme ve reddetme salahiyetine haizdir.
Ürününüzün görünümünü muhafaza edin
Tasarım, patent, faydalı model, marka ve telif hakkı korumasını ürünün ticari ömrü ve hedef pazarları doğrultusunda koordineli bir şekilde planlayın.
