Patent, teknik bir buluş için verilen, zaman bakımından sınırlı ve mülki bir haktır. Hak sahibine, korunan buluşun izinsiz olarak üçüncü kişiler tarafından üretilmesini, kullanılmasını, satılmasını, ithal edilmesini veya ticari amaçla işletilmesini menetme yetkisi bahşeder.
Patent, sahibine teknolojiyi ticari faaliyete dökme serbestisini kendiliğinden vermez. Diğer patentler, yasal gereklilikler ve üçüncü kişilerin hakları pazara girişi kısıtlamaya devam edebilir.
Patentlenebilirlik şartları
Patentlenebilir bir buluşun genel olarak şu vasıfları haiz olması gerekir:
Yeni (Yenilik vasfını haiz)
Buluş basamağı içeren (İhtira adımı ihtiva eden)
Sanayiye uygulanabilir (Sanayiye tatbik kabiliyeti olan)
Yeterli derecede açıklanmış
Buluş basamağı, talep edilen çözümün, tekniğin bilinen durumu karşısında ilgili teknik alanda uzman bir kişi için aşikar olmaması halinde mevcuttur.
Patentler neleri koruyabilir?
İlgili mevzuata bağlı olarak patentler; ürünleri, makineleri, üretim yöntemlerini, teknik süreçleri, kimyasal bileşikleri, biyoteknolojiyi, elektroniği ve nitelikli bir teknik etki yaratan bilgisayar tabanlı buluşları kapsayabilir.
Patentlenebilir konu kapsamı, bilhassa yazılım, iş yöntemleri, tıbbi yöntemler ve biyoteknoloji hususunda ülkeler arasında farklılık gösterir.
Patent istemleri (talepleri) neden önemlidir?
Patent istemleri, korumanın hukuki sınırlarını tayin eder. Tarifname ve resimler buluşu açıklar; ancak, üçüncü kişilere karşı hangi teknik özelliklerin ileri sürülebileceğini istemler belirler.
Gereğinden dar tutulmuş istemlerin etrafından dolaşmak kolay olabilir. Aşırı geniş istemler ise tekniğin bilinen durumu karşısında reddedilebilir veya hükümsüz kılınabilir.
Milletlerarası patent koruması
Tek bir dünya patenti mevcut değildir. Patent hakları mülkidir ve korumanın talep edildiği ülkelerde yahut bölgelerde iktisap edilmesi gerekir.
PCT (Patent İşbirliği Antlaşması), merkezi bir uluslararası başvuru yolu sunar. Bir PCT başvurusu, birden fazla taraf devlette koruma talep etme imkanını muhafaza edebilir; ancak tescil hususundaki nihai karar, ilgili ulusal veya bölgesel patent ofislerinin salahiyetindedir.
Patentlenebilirlik ve serbestçe faaliyet gösterebilme
Patentlenebilirlik ve serbestçe faaliyet gösterebilme (freedom to operate) tamamen ayrı meselelerdir.
Patentlenebilirlik araştırması, bir buluşun korumaya elverişli olup olmadığını tetkik eder. Serbestçe faaliyet gösterebilme analizi ise bir ürünün ticari dolaşıma sokulmasının, muayyen bir pazarda üçüncü kişilerin yürürlükteki patentlerini ihlal edip etmeyeceğini inceler.
Buluşunuzu ifşa etmeden evvel koruma altına alın
Teknolojiyi piyasaya sürmeden veya kamuya sunmadan evvel; patent araştırmalarını, istem taslaklarını, başvuru yapılacak ülkeleri ve ticari hedefleri birbiriyle uyumlu hale getirin.
