Bir alan adı (domain name), bir web sitesine erişmek için kullanılan benzersiz internet adresidir. Ticari açıdan bakıldığında ise, teknik bir yönlendirme aracından çok daha fazlasını ifade eder. Bir şirkete, markaya, ürün veya hizmet adına karşılık geldiğinde, teşebbüsün en kıymetli dijital malvarlığı unsurlarından biri haline gelebilir.

Bir alan adının tescil edilmesi, tescil ettirene belirli bir tescil süresi boyunca muayyen bir adresi kullanma hakkı verir. Bu durum, söz konusu isim üzerinde kendiliğinden bir marka hakkı iktisap ettirmez. Aynı şekilde, bir markanın sahibi olmak da marka sahibine, bu markayı içeren her bir alan adı üzerinde kendiliğinden bir tasarruf veya denetim yetkisi bahşetmez.

Alan adları nasıl çalışır?

Alan adları, sayısal IP adreslerini insanların okuyabileceği isimlere dönüştüren Alan Adı Sistemi'nin (Domain Name System) bir parçasını oluşturur.

Alan adlarında genellikle şu uzantılar kullanılır:

• .com, .net ve .org gibi genel üst düzey alan adları (gTLD)

• .tr, .de ve .uk gibi ülke kodlu üst düzey alan adları (ccTLD)

Tescil, yenileme, devir, uygunluk ve uyuşmazlık kuralları uzantılara göre değişiklik gösterebilir.

Alan adları ve markalar

Bir marka, mal veya hizmetlerin ticari menşeini (kaynağını) ayırt eder. Bir alan adı ise öncelikle bir internet konumunu tanımlar.

Aynı işaret hem bir marka hem de bir alan adı olarak işlev görebilir, ancak bunlardan doğan haklar farklı hukuki ve teknik sistemler vasıtasıyla neşet eder. Bir alan adının başka bir taraftan önce tescil ettirilmiş olması, söz konusu alan adının daha önceki bir markayı hedef aldığı veya onun ihlaline sebebiyet verdiği hallerde, tescil ettiren için mutlaka bir def'i (savunma) teşkil etmez.

Bu nedenle, bir isim araştırma süreci; marka sicillerini, ticaret unvanlarını, alan adlarını, uygulama mağazalarını ve sosyal medya mecralarını kapsamalıdır.

Alan adı uyuşmazlıkları

Başka bir tarafın markasını hedef alan kötü niyetli alan adı tescili veya kullanımı, yaygın olarak siber işgal (cybersquatting) olarak adlandırılır.

UDRP (Alan Adı Uyuşmazlıkları Çözüm Politikası) uyarınca, şikayetçi şu hususları ispat etmekle mükelleftir:

1. Alan adının, şikayetçinin hak sahibi olduğu bir marka ile aynı veya iltibas (karıştırılma) yaratacak derecede benzer olduğunu

2. Tescil ettirenin alan adı üzerinde hiçbir hakkı veya meşru menfaatinin bulunmadığını

3. Alan adının kötü niyetle tescil edildiğini ve bu şekilde kullanıldığını

Bir UDRP hakem heyeti, alan adının devrine veya iptaline hükmedebilir. Hakem heyeti maddi tazminata hükmedemez ve bu usul, taraflardan herhangi birinin uyuşmazlığı yetkili bir mahkeme önüne götürmesine mani teşkil etmez.

Bir alan adı portföyünün yönetimi

Bir alan adı stratejisi, yalnızca birincil .com adresini dikkate almakla yetinmemelidir. Şirketin faaliyet gösterdiği pazarlara ve risk profiline bağlı olarak portföy; ülke kodlu alan adlarını, ürün isimlerini, yaygın yazım hatalarını, kampanya isimlerini ve stratejik öneme haiz varyasyonları da içerebilir.

Mülkiyet kayıtları, yenileme tarihleri, tescil kuruluşu (registrar) erişimleri, DNS ayarları ve güvenlik bilgileri merkezi olarak yönetilmelidir. Çalışanlar, kurucular, ajanslar veya harici yazılımcılar tarafından tescil edilmiş alan adları, resmi olarak şirketin ilgili tüzel kişiliğine devredilmelidir.

Tescil öncesinde

Teşebbüsler şu hususları değerlendirmelidir:

• Markanın tescile uygunluğu

• İlgili alan adı uzantıları

• Sosyal medyadaki kullanılabilirlik durumu

• Tescil ettirenin mülkiyet bilgileri

• Yenileme sorumluluğu

• DNS ve hesap güvenliği

• İltibas yaratabilecek tescillere karşı alan adı takibi

• Geri alma ve hukuki uyuşmazlık çözüm yolları

  
  

Markanızın dijital sınırlarını koruyun

Alan adlarını, markaları, sosyal medya hesaplarını ve çevrimiçi hak koruma süreçlerini, yapılandırılmış tek bir fikri mülkiyet stratejisi altında koordine edin.